Với mức độ biến chuyển nhanh chóng của xã hội hiện đại, một đứa trẻ phải đối mặt với rất nhiều tác nhân mới mẻ tác động từ bên ngoài trong lúc chúng vẫn còn non nớt. Trong cuốn sách Cha mẹ Nhật dạy con tự lập của tác giả Sugahara Yuko, nhiều kiến thức bổ ích để giáo dục con sẽ được chuyển tải đến phụ huynh một cách gần gũi, sống động.
Trẻ em ngày nay lại được bảo bọc kỹ lưỡng hơn người lớn trước đây nên nhiều trẻ chưa có kỹ năng tự lập, đặc biệt là con một, con cầu tự. Cha mẹ không thể theo sát con 24/24 vì thế trẻ em rất cần phải tự lập trong cuộc sống.
Dạy trẻ cách chọn lọc thông tin
Ở thời của cha mẹ, thông tin chủ yếu được tiếp cận qua sách, báo, truyền hình, đài phát thanh – hầu như đều là những kênh chính thống, an toàn. Hiên nay, mạng Internet phủ sóng, thông tin phong phú, đa dạng hơn rất nhiều và cũng vì thế mà khó kiểm soát hơn. Đặc biệt, nhà nào cũng có máy vi tính, nhiều trẻ còn được trang bị máy tính bảng… nên việc theo dõi con xem, đọc những gì trong ngày là quá sức đối với cha mẹ.
Nhiều cha mẹ ý thức được tác hại của việc con xem thông tin bẩn nên đã can thiệp ngay từ đầu bằng cách chặn những trang web đen, kênh độc hại trên thiết bị của con. Tuy nhiên, điều này rất khó để ngăn cản được sự tò mò của con và các bạn bè rủ rê con.
Chính vì thế, cuốn sách Cha mẹ Nhật dạy con tự lập đã chỉ ra rõ, điều phụ huynh cần làm là “bồi dưỡng cho con những năng lực chặn đứng những tác động xấu ảnh hưởng đến bản thân con. Nếu bản thân trẻ trang bị đủ năng lực để xử lý, để cự tuyệt những tác động xấu từ bên ngoài thì những tác hại mà trẻ hứng chịu chỉ ở mức tối thiểu mà thôi” (trích trong sách Cha mẹ Nhật dạy con tự lập).
Ép con phát triển theo ý cha mẹ
Một vấn đề quan trọng khác mà cuốn sách cha mẹ nhật dạy con tự lập đề cập là có quá nhiều phụ huynh thích can thiệp quá mức vào hành vi, suy nghĩ, sở thích của con. Chỉ cần con không nghe theo ý cha mẹ là lập tức phản ứng bằng hành động, lời nói để ép con phải phục tùng.
Tác giả Sugahara Yuko phân tích, điều này ngoài việc muốn kiểm soát con một cách chặt chẽ còn do cha mẹ chỉ nhìn vào kết quả của hiện tại. Có những thuộc sở thích, tính cách, không phân định đúng – sai, nếu phụ huynh cứ cố gò ép con theo ý mình không những làm con không hạnh phúc mà còn sinh ra sự thụ động cho con, thậm chí có trẻ sẽ phản kháng bằng cách cố tình làm ngược lại.
Khi trẻ sai, cha mẹ cần phân tích cho trẻ hiểu để lựa chọn cách làm đúng hơn chứ không nên ép buộc trẻ, điều đó không mang lại cho bé sự tự giác. Theo dõi con một thời gian sau khi trẻ làm sai lần đầu, nếu không thấy tiến triển, lúc đó cha mẹ mới nên áp dụng các biện pháp răn đe mạnh tay hơn.
Đây chỉ là số ít trong những bài học kinh nghiệm giáo dục trẻ mà tác giả Sugahara Yuko chỉ ra cho các cha mẹ khác. Điều cốt lõi trong việc cha mẹ dạy con tự lập là định hướng, hỗ trợ con phát triển theo đúng bản năng của mình, tôn trọng con làm theo sở thích, miễn là không sai trái.
