Bà mẹ sau sinh, đặc biệt là khi đang cho con bú rất cần chế độ ăn khoa học. Thực đơn hàng ngày phải tuân theo tháp dinh dưỡng cho bà mẹ sau sinh. Có như thế, mẹ mới khỏe mạnh, tiết sữa tốt và con mau lớn, thông minh.
Trong bài viết này, Kyna for kids hướng dẫn các mẹ bỉm chế độ ăn lành mạnh, bổ dưỡng dành cho phụ nữ sau sinh.
Tháp dinh dưỡng cho bà mẹ đang nuôi con bú
- Tháp dinh dưỡng cho bà mẹ sau sinh – Nguồn: Viện Dinh dưỡng Quốc gia
Đối với bà mẹ sau sinh, chế độ ăn không những đủ cung cấp năng lượng và phục hồi sức lực cho mẹ mà còn phải đủ sữa cho con. Do đó, bà mẹ sau sinh cần ăn uống đủ chất, đủ lượng, điều độ. Chế độ tháp dinh dưỡng cho bà mẹ sau sinh cần đầy đủ 8 nhóm dưỡng chất sau đây:
- Nhóm 1: Lương thực
- Nhóm 2: Các loại hạt
- Nhóm 3: Sữa và các sản phẩm từ sữa
- Nhóm 4: Thịt các loại, các và hải sản
- Nhóm 5: Trứng và các sản phẩm từ trứng
- Nhóm 6: Rau, củ, quả có màu vàng, da cam, đỏ, xanh sẫm
- Nhóm 7: Củ quả khác
- Nhóm 8: Dầu ăn, mỡ các loại
Đặc biệt, trong tháng đầu sau sinh, mẹ bỉm cần bổ sung vitamin A. Ngoài ra, bà mẹ sau sinh cũng cần bổ sung đa dạng vitamin và khoáng chất. Đây là những chất hỗ trợ cho sự phát triển bình thường của bé. Các mẹ cũng cần uống nước nhiều hơn bình thường vì cơ thể không ngừng tiết sữa nuôi con. Tối thiểu mỗi ngày phải uống từ 2 – 2,5 lít nước.
Khoáng chất quan trọng hàng đầu giai đoạn này là canxi. Mẹ bỉm cần khoảng 1300mg canxi/ngày. Đủ canxi giúp mẹ không bị loãng xương khi về già và bé cũng lớn nhanh, khỏe mạnh. Để đáp ứng nhu cầu canxi, các mẹ cần uống ít nhất 650ml sữa/ngày, ăn nhiều thịt, cá, trứng, hải sản. Ngoài ra, mẹ còn phải bổ sung sắt, kẽm, vitamin D…
Chế độ ăn chuẩn theo tháp dinh dưỡng cho bà mẹ sau sinh
Bà mẹ sau sinh và đang cho con bú cần có chế độ ăn đặc biệt. Vì nhu cầu năng lượng cho cả mẹ và con nên cần phải ăn nhiều. Do đó, mẹ nên chia thành nhiều bữa nhỏ để vừa nạp được nhiều mà vẫn không đầy bụng, khó tiêu. Các chuyên gia khuyên rằng, bà mẹ sau sinh cần ăn từ 3 – 6 bữa ăn/ngày.
Bên cạnh đó, tháp dinh dưỡng cho bà mẹ sau sinh còn lưu ý các mẹ bỉm cần ăn đa dạng thực phẩm. Thực đơn mỗi bữa ăn của mẹ cần có đủ 4 nhóm: (1) chất tinh bột, (2) đạm, (3)chất béo, (4)nhóm vitamin – khoáng chất.
- Cần ăn đủ 4 nhóm chất trong tháp dinh dưỡng cho bà mẹ sau sinh
Khi chế biến bữa ăn cho bà mẹ sau sinh, cần nêm nếm vừa phải. Thực phẩm giữ nguyên hương vị tươi ngon sẽ phù hợp hơn những món đậm đà, giàu hương vị. Đặc biệt, bà mẹ sau sinh nên tránh ăn nhũng món nhiều hành, tỏi, ớt, muối… Tốt nhất nên ăn món luộc, hấp, nấu thành canh/súp…
Một số quan niệm sai lầm trong bữa ăn của bà mẹ đang cho con bú
Chỉ ăn cơm trắng với muối: Đây là quan niệm rất thường gặp ở các vùng nông thôn và được các mẹ chồng lớn tuổi áp dụng cho con dâu. Họ quan niệm, nếu cho phụ nữ mới sinh ăn thịt, cá thì sẽ tiết sữa tanh hôi, làm con tiêu chảy. Quan niệm này hết sức sai lầm. Bởi giai đoạn mới sinh và đang cho con bú, phụ nữ cần rất nhiều và đa dạng chất dinh dưỡng. Nếu thiếu chất, không những mẹ khó phục hồi sức, dễ bị bệnh về già mà sữa tiết ra cũng kém dinh dưỡng. Hậu quả nặng nề nhất là bé bị suy dinh dưỡng, còi cọc, chậm lớn, kém thông minh và các giác quan phát triển hạn chế.
Ngày nào cũng ăn đu đủ hầm: Nhiều gia đình khác thì lại cho bà mẹ mới sinh ăn giò heo hầm đu đủ trong mọi bữa ăn. Giò heo hầm đu đủ rất tốt cho sức khỏe phụ nữ đang cho con bú. Vì món này giàu dinh dưỡng, tốt cho sữa mẹ. Tuy nhiên, vì lí do này mà ăn mỗi ngày thì lại có hại hơn có lợi. Sở dĩ như vậy là do phụ nữ mới sinh cần bổ sung đa dạng thực phẩm để đa dạng dưỡng chất. Đủ dưỡng chất, cơ thể mẹ tự nhiên sẽ tiết đủ sữa cho con. Nếu ăn mãi một món mà thiếu những món khác thì có những dưỡng chất thừa, đồng thời thiếu nhiều dưỡng chất quan trọng khác.
- Phụ nữ mới sinh không nên quá nhiều giò heo hầm đu đủ để tránh thừa vitamin A dẫn đến vàng da
Việc thừa một số chất nào đó đôi khi còn để lại hậu quả nặng nề hơn việc thiếu chất. Chẳng hạn như quả đu đủ chứa lượng beta-carotene nhiều hơn những loại hoa quả khác. Đây là tiền tố của vitamin A – một chất quan trọng đối với phụ nữ mới sinh. Tuy nhiên, việc thừa vitamin A gây ra bệnh vàng da.
Mẹ ăn ít để giảm cân: Nhiều phụ nữ sinh xong liền lập tức lên kế hoạch giảm cân. Và phương pháp được áp dụng đầu tiên đó là ăn ít vì không phải ai cũng đủ sức tập thể dục. Mặc dù các mẹ cho con bú sữa công thức để bù lại lượng dinh dưỡng thiếu hụt trong sữa mẹ nhưng hành động này cũng rất sai lầm. Việc ăn ít trong giai đoạn này không những ảnh hưởng đến con mà còn có hại đối với bản thân mẹ. Mẹ mới sinh thiếu chất sẽ ốm yếu, hay bệnh vặt, loãng xương và mau xuống sức khi vào tuổi trung niên. Mặt khác, sữa công thức đủ dinh dưỡng nhưng lại thiếu lượng kháng thể tuyệt vời trong sữa mẹ.
Trên đây là những điều cần biết để vận dụng vào chế độ ăn chuẩn theo tháp dinh dưỡng cho bà mẹ sau sinh. Giai đoạn này rất quan trọng đối với sức khỏe của mẹ và sự phát triển của con. Do đó, bà mẹ mới sinh nên ăn uống và nghỉ ngơi thật khoa học.
